1 RUSSIA, MONGOLIA PRESIDENTIAL MEETINGS: SEPTEMBER 2026 UPDATE WWW.RUSSIASPIVOTTOASIA.COM PUBLISHED:2026/09/02      2 PRESIDENT KHURELSUKH ATTENDS SCO'S EXPANDED COUNCIL OF HEADS OF STATE WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/09/02      3 PRESIDENTS KHURELSUKH AND PUTIN MEET IN BISHKEK WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/09/02      4 MONGOLIA, SOUTH KOREA EXPLORE EXPANDED COOPERATION ON PROTECTED AREAS WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/09/02      5 BUDGET 2027: REVENUE PROJECTED AT MNT 41.3 TRILLION, EXPENDITURE AT MNT 43.6 TRILLION WWW.GOGO.MN PUBLISHED:2026/09/02      6 CHINA, RUSSIA, MONGOLIA TO HOLD JOINT BORDER DEFENSE EXERCISE WWW.EN.PEOPLE.CN PUBLISHED:2026/09/02      7 MONGOLIA TO BOOST TRADE WITH KYRGYZSTAN 5.3-FOLD TO $100 MLN WWW.INTERFAX.COM PUBLISHED:2026/09/02      8 FROM COAL TO COPPER: MONGOLIA’S NEW ECONOMIC ERA WWW.ASIANEWS.IT PUBLISHED:2026/09/01      9 XI SAYS CHINA TO ADVANCE HAND IN HAND ALONG PATH OF MODERNIZATION WITH MONGOLIA WWW.NEWS.CGTN.COM PUBLISHED:2026/09/01      10 GOVERNMENT SUBMITS 2027 BUDGET, HIGHLIGHTS FIRST OYU TOLGOI DIVIDEND WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/09/01      Г.ДАМДИННЯМ: БНХАУ-ААС МОНГОЛД ХЯЗГААРЛАЛТГҮЙ ШАТАХУУН НИЙЛҮҮЛЭХЭЭ ИЛЭРХИЙЛСЭН WWW.EGUUR.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     УИХ-ЫН ЭЭЛЖИТ БУС ЧУУЛГАНЫГ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 7-НД ТОВЛОВ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     ЕРӨНХИЙ САЙД ДОРНЫН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЧУУЛГА УУЛЗАЛТАД ОРОЛЦОХООР ВЛАДИВОСТОК ХОТНОО ОЧЛОО WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     ЕРӨНХИЙЛӨГЧ У.ХҮРЭЛСҮХ ОХУ-ЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ В.В.ПУТИНТАЙ УУЛЗЛАА WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     ИРЭХ ОНД ТӨРӨӨС БИЗНЕС ЭРХЛЭГЧДЭД 10 ХУВИЙН ХҮҮТЭЙ ЗЭЭЛ ОЛГОНО WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ШИЛЖИЛТЭД МАНЛАЙЛЖ, СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХАМГИЙН ТОМ ХУДАЛДАН АВАГЧ БОЛНО WWW.NEWS.NM НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     С.МОЛОР-ЭРДЭНИЙГ 30 ХОНОГ ЦАГДАН ХОРИХООР ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ WWW.NEWS.NM НИЙТЭЛСЭН:2026/09/02     ЕРӨНХИЙЛӨГЧ У.ХҮРЭЛСҮХ ШХАБ-ЫН ГИШҮҮН ОРНУУДЫН ТӨРИЙН ТЭРГҮҮН НАРЫН ӨРГӨТГӨСӨН ХУРАЛДААНД ОРОЛЦЛОО WWW.GOGO.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/01     ХЯТАДЫН ДАРГА ШИ ЖИНЬПИНИЙ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ У.ХҮРЭЛСҮХЭД ХАНДСАН ХҮСЭЛТ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/01     ЗАСГИЙН ГАЗАР 2027 ОНД ДОТООДЫН ЗАХ ЗЭЭЛЭЭС 2, ГАДААД ЗАХ ЗЭЭЛЭЭС 3 ИХ НАЯДЫН БОНД БОСГОНО WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/09/01    
Англи амин дэм Монгол улсад албан ёсоор бүртгэгдлээ.

Зэсийн зах зээлд тодорхойгүй байдал үүслээ www.zgm.mn

Зэс хамгийн найдвартай орлогын эх үүсвэр байсан цаг алсарч эхэллээ
Аж үйлдвэрийн гол металл болох зэс энэ он гарснаас хойш хамгийн их савлагаатай таваараар тодорлоо. Мөнхийн хөдөлгөөнтэй буюу зүрхний бичлэг шиг хэлбэлзсэн улбар металлын ойрын ирээдүй сайнгүй зурагтай байна. АНУ, БНХАУ-ын хооронд өрнөж буй худалдааны маргаан уул уурхайн салбарт хүчтэй нөлоөөлж эхэллээ. Үүнд манай улсын экспортын голлох түүхий эд зэсийн баяжмал ч өртөхөөр байна. АНУ өмнөд хөршийн зарим бараа, бүтээгдэхүүнд импортын тариф ногдуулж, уг жагсаалт өнгөрсөн сард цахилгаан хөдөлгүүр, хөргүүр болон гэр ахуйн хэрэгслийн эд ангиар тэлсэн билээ. Энэхүү үйл явдал зэсийн баяжмал экспортлогч орнуудад гэнэтийн цочир мэдээлэл байв.
 
Зэсийн зах зээлийн чухал тоглогч Хятадын үйлдвэрлэлийн салбараар дамжиж худалдааны сөргөлдөөн хөгжиж буй орнуудын эдийн засагт хүртэл ийнхүү шууд бусаар халдах нь.
 
Тэргүүлэгч гүрнүүдийн тэмцэл зэс, нүүрс, хөнгөн цагаан, төмрийн хүдрийн ханшид хүртэл халтай гэдгээ дахин мэдрүүлсээр.
 
Дэлхийн зэс баяжуулах үйлдвэрлэлийн 40 гаруй хувь нь өмнөд хөршөөс хамаардаг. Ийм нөхцөлд худалдааны маргаан хэрхэн шийдэгдэхээс зэсийн дунд хугацааны үнийн төлөв тодорхой болно. Худалдааны зөрчил улам даамжирвал зэсийн ханшийн түвшин одоогийнхоос ч уруудаж магадгүйг Citigroup тайландаа анхааруулсан байна.
 
Манай улс 2019 он гарснаас хойших эхний долоон сарын байдлаар улсын төсөвт 1.7 их наяд төгрөг уул уурхайн салбараас татвар, хураамж хэлбэрээр төвлөрүүллээ. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад энэ нь бага ч гэсэн өссөн дүн. Энэхүү өсөлтийг бүтээгдэхүүний нэр төрлөөр нь авч үзвэл, зэс 97.9 тэрбум төгрөгийн өсөлт авчирсан нь илүүтэй нөлөөлсөн байгаа юм. Тайланд тусгаснаар дээрх хугацаанд 867.7 мянган тонныг экспортолсон байна. Мөн өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад экспортын орлого 20 гаруй сая ам.доллараар өсжээ.
 
Төсөвт зэсийн үнийг энэ онд 6272 ам.доллар байхаар тооцсон. Bloomberg-ийн мэдээллээр, зэсийн ханш сүүлийн өдрүүдэд хамгийн их өөрчлөлттэй байна. Тухайлбал, лхагва гарагт 5825 ам.долларт хүрч, 0.17 хувиар өссөн бол энэ жилийн турш ихэвчлэн буурч, үргэлж хэлбэлзсээр. Үүнийг дээр дурдсан худалдааны дайнтай холбон зарим шинжээч тайлбарлаж буй. БНХАУ жилд 10 орчим тэрбум ам.доллараар үнэлэгдэх автомашины сэлбэг хэрэгслийг АНУ-д нийлүүлж байгаа. Статистик мэдээллээр, Хятадын нийт экспортын 17 хувийг АНУ бүрдүүлдэг. Зэсийн зах зээлийн тодорхойгүй байдал ноёрхож, хөрөнгө оруулагчдыг няхуур хөдлөхөд хүргэж байна.
 
Худалдааны дайн зэсийн ханшид сөргөөр нөлөөлж мэдэхээр байна
Зэсээр хөгжсөн, хөлжсөн Чили, Австрали мөн л худалдааны дайныг ажигласаар. Манай улсын хувьд “Оюутолгой” төслийн хоёр дахь шатны бүтээн байгуулалт ид үргэлжилж буй. Үүнээс гадна Цагаан суваргын орд газрыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, гаднын хөрөнгө оруулалт татах хэрэгцээ, шаардлага бий. “Оюутолгой” төслийн хувьд богино хугацаанд хөрөнгө оруулалтаа нөхөж байж сая хувьцаа эзэмшигчид ногдол ашиг хүртэхээр байгаа. Гэтэл АНУ, БНХАУ-ын худалдааны маргаан газар авснаар зэс найдвартай экспортын бүтээгдэхүүн гэх ойлголт суларч байна. Зэсийн ханшийн тааварлашгүй байдал төсвөө тодотгох, төслөө зогсоох хүртэл зам руу хөтөлж мэдэх бодит эрсдэл ч байж болзошгүй.
 
Улсын төсөвт уул уурхайн таваарын хамгийн өөдрөг өсөлтийн төсөөллийг зэсээр зурагладаг. Тэгвэл ийм таатай цаг худалдааны дайнаас үүдэн нүүрээ бууруулж мэдэхээр байна. Зэсийн зах зээлийг жолооддог өмнөд хөрш худалдааны дайнаас хүлээх эрсдэлээ хумих үүднээс юанийн ханшийг ч хүртэл суллаж буй.


Нийтэлсэн огноо2019-09-12