Европын Холбооны санхүүжилттэй “Дулаан шийдэл II” төсөл 2022-2026 оны хооронд Монгол Улсад амжилттай хэрэгжиж дууслаа.

ДУЛААН БАЙШИН, БАГА ЗАРДАЛ, ЦЭВЭР ОРЧИН: МЯНГА, МЯНГАН АЙЛ ӨРХИЙН АМЬДРАЛД ГАРСАН БОДИТ ӨӨРЧЛӨЛТ

Өвөл бүр түлшний зардал, хүйтэн байшин, утаатай орчинтой нүүр тулдаг байсан олон мянган айл өнөөдөр дулаалгын үр шимийг бодитоор мэдэрч байна. Байшингаа дулаалснаар тэд илүү дулаан, тав тухтай орчинд амьдрахаас гадна эрчим хүчний хэрэглээ, түлшний зардлаа бууруулж, эрүүл амьдрах нөхцөлөө сайжруулжээ. Энэ өөрчлөлтийг бий болгоход Европын Холбооны СВИЧ-Эшиа хөтөлбөрийн санхүүжилттэй “Дулаан шийдэл II” төсөл сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд чухал хувь нэмэр орууллаа. 

Амины орон сууцны дулаан алдагдлыг бууруулж, эрчим хүчний хэмнэлтийг нэмэгдүүлэх, агаарын бохирдол болон хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах зорилготой тус төсөл 2022–2026 онд амжилттай хэрэгжиж, зөвхөн айл өрхийн байшинг дулаалахаас гадна дулаалгын зах зээлийг хөгжүүлэх, ногоон санхүүжилтийн боломжийг нэмэгдүүлэх, мэргэжлийн хүний нөөцийг бэлтгэх, эрчим хүчний хэмнэлтийн шинэ шийдлүүдийг туршин нэвтрүүлэхэд чиглэсэн цогц үйл ажиллагаа хэрэгжүүлсэн юм.

2024 оны байдлаар Улаанбаатар хотод 475.1 мянга гаруй өрх оршин суудаг бөгөөд нийт өрхийн 50–60 орчим хувь нь гэр хорооллын бүсэд амьдарч байна. (Эх сурвалж: Үндэсний статистикийн хороо) Гэр хорооллын айл өрхийн халаалт нь нийслэлийн агаарын бохирдлын гол эх үүсвэрийн нэг хэвээр байгаа нөхцөлд дулаан алдагдлыг бууруулах нь зөвхөн өрхийн амьдрах орчныг сайжруулахаас гадна агаарын бохирдлыг бууруулах үр дүнтэй шийдэл болохыг “Дулаан шийдэл II” төсөл харуулсан юм. 

Дөрвөн жилийн хугацаанд 201 дулаалгын бригад бэлтгэж, 4,850 өрхийг дулаалснаар 20 мянган тонн хүлэмжийн хий ялгарахаас сэргийлжээ. 

1.Стандартын дагуу дулаалга хийх хүний нөөцийг бүрдүүлэв

Төсөл хэрэгжиж эхлэхээс өмнө Монгол Улсад амины орон сууцны дулаалгыг стандартын дагуу чанартай гүйцэтгэх мэргэшсэн боловсон хүчин, нэгдсэн аргачлал хангалттай бүрдээгүй байв. Үүний улмаас олон иргэн байшингаа дулаалахаас илүүтэй халаалтын төхөөрөмжөө нэмэгдүүлэх замаар асуудлыг шийдэхийг оролддог байсан нь түлшний хэрэглээ, агаарын бохирдол, хүлэмжийн хийн ялгарлыг нэмэгдүүлэхэд хүргэдэг байлаа.

“Дулаан шийдэл II” төслийн томоохон үр дүнгийн нэг нь дулаалгын салбарт ажиллах чадварлаг хүний нөөцийг бий болгосон явдал юм.

Төслийн хүрээнд боловсруулсан цогц сургалтуудад нийт 201 дулаалгын бригад хамрагдсан бөгөөд сургалтын агуулгад зөвхөн дулаалгын технологиос гадна хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, хог хаягдлын менежмент, маркетинг борлуулалт, дижитал платформ, бизнес хөгжлийн зэрэг чухал сэдвүүдийг багтаасан байна. Ингэснээр стандартын шаардлага хангасан дулаалгын үйлчилгээ үзүүлэх чадвартай мэргэжилтнүүд бэлтгэгдэж, дулаалгын зах зээлд тогтвортой ажиллах боломж бүрджээ.

Дулаан шийдэл төслийн дулаалгын зөвлөх Д.Нямгэрэл:   

“Төсөлд хамрагдсанаар зөвхөн дулаалгын технологи сурсан төдийгүй энэ салбарт ажиллаж туршлага хуримтлуулж, салбарын хүмүүстэй харилцах боломж нэмэгдсэн. Мөн барилгын салбарын ажилтнуудын хувьд улирлын хамаарал багатай, тогтвортой орлоготой болох боломж бүрдсэнд баяртай байдаг” хэмээн ярив. 

 2.“Хялбар шийдэл” аянаар дамжуулан иргэдийг дулаалгын шийдлийн нэг хэсэг болгов

Амины орон сууцыг стандартын дагуу бүрэн дулаалах нь эрчим хүчний хэмнэлтийг хамгийн өндөр түвшинд хүргэх үр дүнтэй шийдэл боловч анхны хөрөнгө оруулалтын зардал нь олон өрхийн хувьд шийдвэр гаргахад нөлөөлөх чухал хүчин зүйл хэвээр байна.

Энэхүү сорилтыг шийдвэрлэх, иргэдэд дулаалгын ач холбогдлыг ойлгуулах, өөрсдийн боломж нөхцөлд тохирсон энгийн бөгөөд хэрэгжүүлэхэд хялбар арга замыг түгээх зорилгоор “Дулаан шийдэл II” төсөл “Хялбар шийдэл” аяныг дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжүүллээ. Аян нь иргэдийг зөвхөн мэдээлэл хүлээн авагч бус, өөрсдийн болон хөршийнхөө амьдрах орчныг сайжруулах идэвхтэй оролцогч болгон татан оролцуулснаараа онцлог байв.

Аяны хүрээнд иргэд “Дулаан алдагдлыг хэрхэн тодорхойлох”, “Дулаалгын ач холбогдол”, “Цонх, хаалга, шал, хана, яндан хоолойг хялбар аргаар хэрхэн дулаалах” зэрэг практик мэдлэг олгох сургалтад хамрагдаж, сургагч өрхүүдийг бэлтгэсэн байна. Сургагч өрхүүд нь өөрсдийн сурсан мэдлэг, туршлагаа 5 хүртэлх хөрш өрхдөө хуваалцаж, хялбар дулаалгын шийдлүүдийг гэртээ хэрэгжүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэн, орон нутагтаа дулаалгын мэдлэг түгээгч болсон юм.

Төслийн хүрээнд иргэд өөрсдөө хэрэгжүүлэх боломжтой, олдоц сайтай материалд тулгуурласан 14 төрлийн хялбар дулаалгын шийдлийг боловсруулсан бөгөөд эдгээр нь 16 хүртэлх хувийн эрчим хүчний хэмнэлт бий болгох боломжтой байв. Эдгээр шийдлийг олон нийтийн сургалт, богино хэмжээний цахим контент болон мэдээллийн материалаар дамжуулан түгээснээр нийт 4,481 өрх өөрийн байшиндаа хялбар аргаар дулаалга хийж, эрчим хүчний хэрэглээгээ бууруулах алхам хийсэн байна. Мөн 660 сургагч өрх 5–10 см-ийн дээврийн дулаалгыг төслийн дэмжлэгтэйгээр хийлгэж, дулаалгын бодит үр өгөөжийг мэдрэх боломж бүрджээ.

Чингэлтэй дүүргийн 13-р хорооны иргэн:

-“Манай байшин 50 м² талбайтай. Хялбар шийдлийн аргаар цонх, яндан, хаалгаа дулаалсан. Дулаалгын үр дүн шууд мэдрэгдсэн. Байшин дулаан болохоор илүү тухтай, цэвэрлэгээ хийхэд урамтай, цэвэрхэн, тохилог орчин бүрдсэн” хэмээн ярьсан юм.

Нийтэлсэн огноо2026-07-30